شمس الدين محمد بن محمود آملي

72

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

وجه پنجم آنكه نسبت اوسط با اصغر همچو نسبت تفاضل اصغرين باشد با تفاضل اعظمين همچو 2 و 4 و 5 . و از خواص اين قسم آنست كه ضرب اعظم در واسطه ضعف ضرب اوست در اصغر و اين خاصيت عام نيست بل مخصوص است بدانكه اوسط ضعف اصغر بود . وجه ششم آنكه نسبت اعظم با اوسط همچو نسبت فضل اصغرين بود بافضل اعظمين چنان كه 1 و 4 و 6 و از خواص او آنست كه اگر نسبت مثل و جزء بود واسطه مجذور بود و اگر جذر واسطه بر واسطه افزايند مبلغ طرف اعظم بود . وجه 7 آنكه نسبت تفاضل طرفين با تفاضل اصغرين چون نسبت اعظم بود با اصغر همچو 6 و 8 و 9 وجه 8 آنكه نسبت اعظم با اصغر چون نسبت تفاضل طرفين بود با تفاضل اصغرين همچو 6 و 8 و 9 وجه 9 آنكه نسبت اوسط با اصغر همچو نسبت تفاضل طرفين بود با تفاضل اصغرين همچو 4 و 6 و 7 وجه 10 آنكه نسبت اوسط با اصغر همچو نسبت تفاضل طرفين بود با تفاضل اعظمين چنان كه 3 و 5 و 8 و هر چند بيان اين اقسام با طنابى محتاج بود بنابر رعايت شرط مذكور از آن اعراض نموديم .